Chcemy by Polacy dowiedzieli się jak palić w piecach bez dymu

sanepid-bez-dymu

Są proste metody, by palić węglem/drewnem efektywniej i bez dymu. W Szwajcarii czy Niemczech państwo uczy tego obywateli. U nas słychać tylko: „zmień pracę, weź kredyt, wymień piec”. Ludzie kopcą, bo inaczej nie potrafią. Można to zmienić, potrzebne są bardziej chęci niż pieniądze.
Adresat:
Minister Środowiska

Kopcące kominy to codzienny widok i smak polskiej zimy. Można zwalić winę na stare kotły i złe paliwa. Owszem, stare kotły i piece mogą, ale nie muszą kopcić. Mogą też spalać praktycznie bez dymu – to palacz decyduje, czy komin kopci, czy nie. Palenia bez dymu można się nauczyć, lecz kto słyszał, że to jest możliwe? Mało kto. Nikomu nie opłaca się o tym mówić.
W celu upowszechnienia tej wiedzy powstał serwis CzysteOgrzewanie.pl – prywatna inicjatywa non-profit, odwiedzany przez ok. 100 tysięcy osób miesięcznie, co pokazuje, jak bardzo taka wiedza jest potrzebna, a ludzie znikąd jej nie otrzymują.

Czy nie jest kuriozalną sytuacja, w której tak bardzo walczy się w tym kraju z niską emisją i smogiem wymyślając bezdymne paliwa z węgla w cenie gazu ziemnego, sięgając nawet po ostateczne rozwiązania jak zakaz w Krakowie, a jednocześnie pomija się najprostsze i najtańsze metody, które mogłyby choć po części poprawić sytuację? Być może tak jest właśnie dlatego, że są one zbyt proste i tanie, by ktoś na nich suto zarobił.

Apelujemy do Ministra Środowiska, by informacje o sposobach na efektywniejsze spalanie węgla i drewna bez kopcenia stały się – wzorem innych krajów europejskich – powszechnie dostępne i promowane przez urzędy powołane dla ochrony środowiska i zdrowia ludzi. By, zamiast wypuszczać kolejne kampanie edukacyjne tylko dla młodych, pięknych i bogatych, dostosowano przekaz do sytuacji zwykłego człowieka, który zarabia poniżej 2400zł netto, ma na utrzymaniu rodzinę, a ogrzanie domu kosztuje go jedną albo i dwie miesięczne pensje. Obecnie takie osoby kopcą byle czym i byle jak, bo to jedyna znana im metoda, by było tanio. Ale jest sposób znacznie lepszy: spalać czyściej i efektywniej.

Treść petycji:


Sz. P. Jan Szyszko
Minister Środowiska
ul. Wawelska 52/54
00-922 Warszawa

 

Szanowny Panie Ministrze,

Od paru lat nagłaśniany jest coraz bardziej problem fatalnego stanu powietrza w Polsce, do czego w znacznej mierze przyczyniają się kopcące nagminnie domowe kominy. Od kilkunastu lat trwa zorganizowana walka z tym zjawiskiem, która sprowadza się głównie do dofinansowywania wymiany starych urządzeń grzewczych w ramach lokalnych Programów Ograniczania Niskiej Emisji. Działania takie, choć jednostkowo skuteczne, są zarazem na tyle kosztowne, że osiągnięcie tylko za ich pomocą widocznej poprawy stanu powietrza, choćby wyłącznie w miejscach o najgorszej sytuacji, zajmie zapewne jeszcze kilka dekad. Tymczasem rośnie presja społeczna, by tę wysoce szkodliwą sytuację naprawić, najlepiej natychmiast, bez zważania na koszty. Prowadzi to do forsowania rozwiązań radykalnych, takich jak całkowity zakaz spalania węgla i drewna w Krakowie, które z uwagi na ogromne koszty mogą uzdrowić sytuację wyłącznie punktowo.

W tej sytuacji niezrozumiałym jest właściwie zupełny brak działań władz na rzecz poprawy kultury eksploatacji tych pieców i kotłów, które w polskich domach pracują i pracować będą jeszcze długie lata. Kampanie informacyjne pokazujące jak efektywnie spalać drewno prowadzone są m.in. w Szwajcarii i w Niemczech, przy zaangażowaniu tamtejszych władz lokalnych jak i centralnych. Natomiast rodzima, uruchomiona w ubiegłym roku kampania edukacyjna Ministerstwa Środowiska „Tworzymy atmosferę” zawierała informacje jak ogrzewać ekologicznie pod warunkiem, że jest się młodym, pięknym i bogatym. Rady dla niezamożnego właściciela starego pieca można streścić parafrazując słowa byłego Prezydenta RP: zmień pracę, weź kredyt, wymień piec.

Według danych GUS za 2015 rok, połowa Polaków zarabia nie więcej niż 2400 zł netto. Ogrzanie nieocieplonego, średniej wielkości domu pochłania kwoty rzędu 4000 – 5000 zł rocznie, oczywiście przy ogrzewaniu węglem. Dlatego w wielu domach sezon grzewczy spędza się w temperaturach rzędu 16 stopni Celsjusza. Sugerowanie osobom w takiej sytuacji zmiany źródła ciepła na czystsze, ale wyraźnie droższe, to jak pouczanie przymierających głodem o zdrowym odżywianiu.

Wnioskujemy o podjęcie działań, dzięki którym wiedza o prawidłowej – efektywniejszej i bezdymnej – eksploatacji domowych kotłów i pieców stanie się powszechnie dostępna. Tym samym Polacy zyskają możliwość efektywniejszego, tańszego i czystszego ogrzewania swoich domów, a widok zalewających okolicę siwym, brązowym i czarnym dymem kominów przestanie z czasem być standardem.

Istotnym elementem takiej kampanii powinna być promocja alternatywnej metody palenia w najprostszych piecach i kotłach: rozpalania od góry. Zagraniczne badania wykazują, że tylko ta zmiana w sposobie palenia daje 50 – 80% redukcję emisji szkodliwych pyłów ze spalania takiego samego paliwa w takim samym piecu lub kotle w porównaniu do powszechnie przyjętej techniki palenia. Z tego względu zalecane jest m.in. przez zachodnie firmy produkujące kominki oraz promowane jako metoda na ograniczenie niskiej emisji na przykład przez lokalne władze Szwajcarii.

Rozpalanie od góry jest już także zalecane przez część producentów kotłów węglowych w Polsce. Wspomniany sposób palenia jest atrakcyjny głównie dzięki temu, że pozwala oszczędzić ok. 30% opału w skali roku i zredukować uciążliwość dozoru oraz konserwacji kotłowni. Wciąż jednak ludzie dowiadują się o takiej możliwości palenia głównie nieoficjalnymi drogami, od znajomych i sąsiadów, którzy sami próbowali.

Nie tak powinno to wyglądać. Każdy użytkownik różnych typów urządzeń grzewczych na węgiel czy drewno powinien mieć dostęp do informacji technicznych opracowanych specjalnie dla jego typu urządzenia, a najlepiej także do wsparcia technicznego na miejscu w swojej kotłowni. Skoro w gminach tworzy się stanowiska tzw. ekodoradców, którzy mają wspierać mieszkańców w pozyskaniu kredytu czy dotacji na wymianę źródła ciepła, to nie widać przeszkód, aby ich działalność dotyczyła także wsparcia przy naprawie ogrzewania dla tych, którzy na droższe nośniki ciepła nie mogą sobie pozwolić.

Poniżej przytoczone zostało kilka przykładów prowadzonych w innych krajach działań edukacyjnych promujących czystsze techniki spalania paliw stałych.

  • W USA na stronach Environment Protection Agency w ramach kampanii „Burn wise” dostępne są obszerne informacje o tym jak efektywniej i czyściej eksploatować piece na drewno [1]. 
  • W Kanadzie w latach 2002–2010 przeprowadzono, przy zaangażowaniu władz wszystkich szczebli, program „Burn it smart”, w którym za pomocą lokalnie organizowanych warsztatów rozpowszechniano wiedzę o prawidłowej obsłudze pieców na drewno [2].
  • W RPA przeprowadzono szeroko zakrojoną akcję promującą rozpalanie od góry węgla w kuchennych piecykach [3]. Wykonane tamże badania wykazały spadek emisji pyłów przy rozpalaniu od góry o przeszło 80%.
  • W Niemczech pod patronatem federalnego ministerstwa rolnictwa udostępniane są informacje o prawidłowym, tj. bezdymnym spalaniu drewna [4].
  • Na zlecenie związku kantonów Szwajcarii przeprowadzono badania wpływu różnych metod rozpalania na emisję pyłów ze spalania drewna [5] wykazały, że prosta zmiana sposobu rozpalania w kominku na rozpalanie od góry daje spadek emisji pyłów o 45%. Badania tej metody na Politechnice w Lucernie wykazały redukcję emisji pyłów o 50 – 80% [6]. Na podstawie pierwszego z tych badań zarekomendowano rozpowszechnianie tej metody palenia w materiałach edukacyjnych wydawanych przez władze kantonów. Powstał również portal zawierający informacje o obsłudze i utrzymaniu pieców i kotłów na drewno [7]. 

W promocję tej wiedzy zaangażowane są nie tylko firmy związane z branżą kominkową, ale też kominiarze i organizacje non-profit pomagające osobom z chorobami płucnymi (Lungenliga Schweiz) i nowotoworowymi (Krebsliga). Informacje o prawidłowej eksploatacji urządzeń grzewczych opalanych drewnem udostępnia także federalny urząd Szwajcarii ds. środowiska [8].

Edukacja techniczna użytkowników kotłów i pieców nie ma być alternatywą czy konkurencją dla obecnych działań w walce z niską emisją. Powinna natomiast być pierwszym i podstawowym środkiem na rzecz polepszenia jakości powietrza w skali całego kraju, bowiem ma potencjał trafić zwłaszcza do tych,  którzy nie mają finansowych zdolności by udźwignąć wyższe koszty eksploatacji domu po wymianie źródła ciepła na ekologiczne, i praktycznie od zaraz sprawić, że ich kominy przestaną kopcić, w domu będzie cieplej, a domowe budżety tylko na tym zyskają.

Jak w każdym działaniu mającym na celu zmienić ludzką mentalność, efekty nie będą widoczne od razu. Jednak to, co udało się przez lata osiągnąć w kwestii społecznego odbioru choćby palenia papierosów czy prowadzenia auta po spożyciu alkoholu pokazuje, że możliwe jest również, aby palenie bez dymu stało się zdrową normą, o ile tylko w końcu zostaną podjęte działania, by ludzie mogli się o tym dowiedzieć.

 

Z wyrazami szacunku,
Wojciech Treter,
redaktor naczelny serwisu CzysteOgrzewanie.pl,
niekopcący od ośmiu lat palacz domowy

 

[1] epa.gov/burnwise
[2] http://www.cbmq.com/pdf/02-BurnItSmart-CampaignPresentation2002.pdf
[3] czysteogrzewanie.pl/2014/01/czyste-spalanie-wegla-w-rpa/
[4] www.richtigheizenmitholz.de
[5] so.ch/fileadmin/internet/bjd/bjd-afu/pdf/luft/bericht_anfeuerung_1.pdf
[6] czysteogrzewanie.pl/wp-content/uploads/2013/01/top-down-fire-switzerland.pdf
[7] fairfeuern.ch
[8] bafu.admin.ch/luft/13793/14818/15036/index.html?lang=de

Podpisz petycję:


W 10 sekund zaloguj się z Facebook:

lub

Klikając przycisk Zagłosuj akceptujesz regulamin portalu Zmieńmy.to oraz potwierdzasz zapoznanie się z Zasadami wykorzystywania danych.

Oś czasu:


Profile photo of Wojciech TreterWojciech Treter

Nadal czekamy

Ministerstwo ma trzy miesiące na udzielenie odpowiedzi. Pozostał jeszcze miesiąc.

11.06.2016 12:14
Profile photo of Wojciech TreterWojciech Treter

Doszło!

13. kwietnia petycja w formie papierowej dotarła do Ministerstwa Środowiska.

24.04.2016 15:26
Zebrano 1000 głosów 10.04.2016 11:38
Profile photo of Wojciech TreterWojciech Treter

Czy dożyjemy?

Za nami już ok. 20 lat "walki z niską emisją". Tutaj urzędnik państwowy mówi, że problem niskiej emisji rozwiążemy skutecznie... za 20 lat!!! https://www.youtube.com/watch?v=7MeUljYLens&feature=youtu.be&t=211 Nic dziwnego, skoro zaczyna się od najdroższych metod.

09.02.2016 13:47
Zebrano 500 głosów 07.02.2016 19:35
Profile photo of Wojciech TreterWojciech Treter

Się urwało a zmienić już nie można...

Linki nr 7 i 8 zdają się nie działać. Poprawne wersje to: http://www.fairfeuern.ch oraz http://www.bafu.admin.ch/luft/13793/14818/15036/index.html?lang=de

02.02.2016 16:00
Rozpoczęcie zbierania głosów 02.02.2016 15:22

Komentarze: