Podstawa prawna

Podstawą funkcjonowania serwisu jest ustawa o petycjach, która została uchwalona 11 lipca 2014 r. i wejdzie w życie 5 września 2015 r. 

Co może być przedmiotem petycji według ustawy?

Art. 2, ust. 3: Przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji.

Jakie elementy według ustawy powinna zawierać petycja?

Art.4, ust. 2:
  1. oznaczenie podmiotu wnoszącego petycję; jeżeli podmiotem wnoszącym petycję jest grupa podmiotów, w petycji należy wskazać oznaczenie każdego z tych podmiotów oraz osobę reprezentującą podmiot wnoszący petycję;
  2. wskazanie miejsca zamieszkania albo siedziby podmiotu wnoszącego petycję oraz adresu do korespondencji; jeżeli podmiotem wnoszącym petycję jest grupa podmiotów, w petycji należy wskazać miejsce zamieszkania lub siedzibę każdego z tych podmiotów;
  3. oznaczenie adresata petycji;
  4. wskazanie przedmiotu petycji.

Czy petycja wysłana w formie wiadomości e-mail oraz podpisy zebrane przez portal mają moc prawną?

Zgodnie z Art. 4, ust. 5 „Petycja składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej może być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu oraz powinna zawierać także adres poczty elektronicznej podmiotu wnoszącego petycję.” Oznacza to, że petycja może mieć podpis elektroniczny, ale nie musi, a więc podpisy zebrane przez Internet powinny mieć moc prawną. Potwierdza to artykuł 7 ustawy, który mówi, że petycja może zostać nierozpatrzona jeśli zostaną niespełnione inne wymogi niż posiadanie podpisu elektronicznego. Nie ma więc podstaw prawnych do odrzucenia takiej petycji. Warto dodać, że urzędy w Polsce mogą inaczej interpretować ten zapis. Nie powinno to jednak stanowić problemu, gdyż petycje podpisane przez Was w serwisie pokazują adresatowi, że dana sprawa jest dla Was ważna i wiele obywateli ją popiera. W efekcie, wsparcie petycji przez setki, a nawet tysiące osób zwiększa prawdopodobieństwo pozytywnego rozwiązania problemu.

Kto może złożyć petycję według polskiego prawa?

Prawo składania petycji przysługuje każdemu. Oprócz osób fizycznych, zgodnie z przyjętą w prawie konstytucyjnym wykładnią, podmiotami uprawnionymi do składania petycji są różne społeczne podmioty zbiorowe niezależnie od posiadanej osobowości prawnej, a więc związki zawodowe, związki pracodawców, organizacje społeczno-zawodowe rolników, stowarzyszenia, samorządy społeczne i zawodowe, fundacje, itp.

Kto może być adresatem petycji w świetle prawa?

Zgodnie z art. 63 Konstytucji RP są dwie grupy podmiotów: organy władzy publicznej oraz organizacje i instytucje społeczne w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z zakresem konstytucyjnego pojęcia "organy władzy publicznej" adresatami petycji są, zatem zarówno organy państwowe jak i organy samorządu terytorialnego bez względu na terytorialny zasięg ich działania oraz charakter ich funkcji. Druga grupa adresatów petycji obejmuje organizacje i instytucje społeczne, które wykonują zadania z zakresu administracji publicznej. Wykładnia bliższa litery Konstytucji RP (formuły w "związku" z wykonywaniem takich zadań) nakazywałaby przyjąć, że chodzi o możliwość kierowania petycji nie tylko do podmiotów wykonujących zadania zlecone władzy publicznej, lecz także w sprawach związanych z wykonywaniem tych zdań.

Czy zatem adresatem petycji może być firma lub organizacja?

Tak, dopuszczamy taką możliwość w portalu Zmieńmy.to, ponieważ naszym celem i misją jest wpływ na całą otaczającą nas rzeczywistość, a nie tylko na jej fragment związany z organami i instytucjami publicznymi.

Czy nieprawidłowy adresat petycji może spowodować odrzucenie petycji?

Nie. Według nowego prawa, jeżeli pierwotnie wybrany adresat jest nieprawidłowy, ma on obowiązek przekazać petycję do odpowiedniego organu.

Czy można złożyć petycję w interesie innej osoby lub podmiotu?

Tak, ale tylko za jej pisemną zgodą (art. 5, ust. 1).

Jakie obowiązki ma organ rozpatrujący petycję?

Właściwy dla sprawy organ ma obowiązek na bieżąco informować o przebiegu postępowania na swojej stronie internetowej (art. 8, ust. 2). Ponadto, według art. 13, ust. 1 „Podmiot rozpatrujący petycję zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej”.

W jakim terminie petycja powinna być rozpatrzona?

Według art. 10 „petycja powinna być rozpatrzona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej złożenia”.